Specialisatiemodule Ergonomie

Doelpubliek

Deze opleiding richt zich tot diegenen met interesse voor preventie en welzijn van werknemers in bedrijven en organisaties, meer specifiek met betrekking tot ergonomische aspecten. De aanvullende vorming voor preventieadviseurs is modulair opgebouwd. Vooraleer u kan starten met de specialisatiemodule niveau 1 - Ergonomie dient u de multidisciplinaire basisvorming te hebben gevolgd. In deze basisvorming (120 uur) maakt u kennis met de verschillende welzijnsdomeinen waarvoor een interne preventieadviseur binnen zijn/haar onderneming advies verleent aan de werkgever: veiligheid op het werk, bescherming van de gezondheid van de werknemer, psychosociale aspecten van het werk, ergonomie, arbeidshygiëne en de verfraaiing van de werkplaatsen. U kan deze opleiding volgen in dagonderwijs of in blended learning. Toelatingsvoorwaarden U wordt toegelaten tot de specialisatiemodule niveau 1 - Ergonomie indien u houder bent van een bachelordiploma van een opleiding op universitair niveau en u beschikt over het getuigschrift van de multidisciplinaire basismodule (120 uur) als onderdeel van de aanvullende vorming voor preventieadviseurs. Indien u nog niet beschikt over het getuigschrift van de multidisciplinaire basismodule (120 uur) bij de start van de opleiding, gelieve contact op te nemen met de opleidingscoördinator, mevr. Elisabeth Platteeuw. Loopbaan Na deze opleiding kan de cursist de functie van preventieadviseur met specialisatie ergonomie uitoefenen in een interne of een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Indien u wenst aangesteld te worden binnen een EDPBW als preventieadviseur deskundig betreffende ergonomie, dient u:

  • houder te zijn van een masterdiploma van een universiteit of van een masterdiploma van hoger onderwijs op universitair niveau
  • de multidisciplinaire basismodule én de specialisatiemodule Ergonomie van de aanvullende vorming voor preventieadviseurs met succes beëindigd te hebben
  • te beschikken over tenminste drie jaar ervaring m.b.t. ergonomie

Programma

Inhoud

De preventieadviseur ergonomie adviseert en ondersteunt ondernemingen bij de uitbouw en implementatie van haar preventiebeleid ergonomie. In nagenoeg alle bedrijven en organisaties worden dagelijks grote lasten getild, verplaatst, geduwd of getrokken. Daarnaast verrichten ook een groot aantal medewerkers kantoorwerk en zitten ze soms gedurende uren gekluisterd aan het computerschem. Het onveilig hanteren van lasten maar ook het langdurig en onafgebroken verrichten van beeldschermwerk leidt in vele gevallen tot langdurige afwezigheid van werknemers ten gevolge van ongevallen of gezondheidsklachten.

Een cruciale rol om ondernemingen te adviseren en te ondersteunen in hun beleid rond dergelijke thema's is weggelegd voor de preventieadviseur ergonomie. Deze opleiding is specifiek gericht op het aanreiken van de kennis en de vaardigheden nodig voor het uitoefenen van de functie van preventieadviseur ergonomie.

 

Het doel van deze opleiding is om cursisten voor te bereiden op de praktische invulling van een job als ergonoom. De ergonoom zal de diverse aspecten van de arbeidssituatie, een product, een werkpost of werkruimte, werkorganisatie preventief en/of curatief aanpassen aan de mens in functie van de veiligheid, gezondheid, gebruiksvriendelijkheid en het comfort. De aangeboden modules behandelen dus de drie domeinen: fysieke ergonomie, cognitieve ergonomie en organisatie ergonomie.

Aan het einde van de opleiding kennen de cursisten relevante Europese en Belgische wetgeving en de internationale normen die van toepassing zijn. De cursisten kennen de sterktes en zwaktes van de verschillende risicoanalysemethodes en kunnen deze toepassen. De cursisten kunnen doeltreffende preventiemaatregelen voorstellen en motiveren. De cursisten kunnen een aankoopbeleid uitwerken van materialen die een invloed hebben op de ergonomische aspecten.

 

Het programma van de specialisatiemodule niveau 1 - Ergonomie omvat voor elk van de opleidingsonderdelen een theoretisch en een praktisch luik. Binnen het theoretisch luik wordt in verschillende onderdelen gewerkt met de combinatie van zelfstudie en contacturen. Het praktische luik wordt telkens ingevuld op een externe locatie waar u als cursist d.m.v. een plaatsbezoek de realisaties binnen een reële bedrijfscontext kan bestuderen.

De opleiding is opgebouwd uit 10 opleidingsonderdelen en een onderdeel 'algemene basis':

    Algemene basis
Functionele anatomie - biomechanica - belasting & belastbaarheid - rugbelasting inzichten - preventie rugklachten - overbelastingsletsels - antropometrie (basis)

1. Manueel hanteren van lasten - Tillen van lasten

  • Theorie: KB manueel hanteren van lasten - toelichting bij de praktijkrichtlijn manueel hanteren van lasten Co-Prev - risicoanalyse Sobane - Mainz Dosis Dortmunder (FBZ) - MAC - achtergrond ISO en EN manueel hanteren van lasten - achtergrond en biomechanica rekenmodellen (NIOSH) theorie en onderbouw KIM-tool manueel hanteren van lasten - tillen, multidisciplinaire richtlijn voor vermindering van tilbelasting, 3DSSPP, KB moederschapsbescherming
  • Praktijk: Toepassing van KIM manueel hanteren van lasten en interpoleren - rekenen met ISO 11228 / EN 1005 (NIOSH) - gebruik van 3DSSPP - rekenen met andere methodes - preventiemaatregelen

2. Manueel hanteren van lasten - Trekken en duwen

  • Theorie: KB manueel hanteren van lasten, toelichting bij de praktijkrichtlijn manueel hanteren van lasten Co-Prev - achtergrond ISO en EN trekken en duwen - achtergrond en biomechanica rekenmodellen  Snook - duw- en trekcalculator - theorie en onderbouw KIM-tool trekken en duwen
  • Praktijk: Toepassing van KIM trekken en duwen en interpoleren - duw- en trekcalculator - rekenen met ISO11228 / EN 1005 (NIOSH) - dynamometrie en Snook - preventiemaatregelen

3. Manueel hanteren van lasten - Repetitief werk

  • Theorie: KB manueel hanteren van lasten - toelichting bij de praktijkrichtlijn manueel hanteren van lasten Co-Prev - achtergrond ISO en EN Repetitief werk - Strain Index - HARM - ACGIH HAL - link met overbelastingsletsels - theorie en onderbouw KIM-tool manuele handelingen - OCRA (link met FBZ) - versies OCRA en ontwikkelingen ervan
  • Praktijk: Toepassing KIM manuele handelingen - OCRA - RULA - rekenen met ISO en EN - preventiemaatregelen

4. Manueel hanteren van lasten - Verplaatsen van mensen

  • Theorie: KB manueel hanteren van lasten - toelichting bij de praktijkrichtlijn manueel hanteren van lasten Co-Prev - ISO TR 12296 tools: PTAI, tilthermometer, Rugradar, Dortmunder, ..., transferprotocollen
  • Praktijk: Tilthermometer PTAI - MAPO - effect hulpmiddelen - kamerinrichting: richtlijnen

5. Kantoorergonomie

  • Theorie: Biomechanica zitten en werkhoudingen - verschil zitten en staan - beeldschermwerk: leesbaarheid - literatuur zitten en fysieke klachten - alternatieve zitobjecten (zitbal, swopper,...) - Rapport Vigez - theorie zitten sedentair gedrag - preventiemaatregelen en aanbevelingen sedentair gedrag
  • Praktijk: Ergonomiebeleid in gastbedrijf - KB beeldschermwerken en impact van nieuwe wetgeving - EN 527 - EN 1335 - NPR1813 - ISO norm schermleesbaarheid - richtlijn beeldschermwerk in Nederland - historiek van interventies in een bedrijf - rondgang en kritische analyse beeldschermwerkplekken a.d.h.v. normen - werkplekinstructie geven aan beeldschermwerker - aanpak van dynamische kantoorinrichting

6. Omgevingsfactoren

  • Theorie: KB arbeidsplaatsen - verlichting - trillingen - binnenklimaat - geluid (beheersing akoestiek - nagalm) - normen - lawaaibeheersingsprogramma - voor- en nadelen van aircosystemen - passiefbouw
  • Praktijk: Dialux - metingen binnenklimaat - metingen verlichting - metingen geluid - meting trillingen - nieuwe richtlijn m.b.t. verlichting - NPR3438

7. Cognitieve ergonomie

  • Theorie: Model van Wickens: de mens als informatieverwerker (sensatie, perceptie, geheugen, beslissingen en responsselectie, aandacht, ...)
  • Praktijk: Nog in te vullen

8. Organisatie ergonomie

  • Theorie: Re-integratie - shiftwerk en planning/jobrotatie - leanmanagement - kaizen - sigma 6 (introductie + werken in lijnproductie) - kosten-baten analyse
  • Praktijk: Re-integratie - leanmanagement

9. Ontwerp en houding

  • Theorie: Architectuur m.b.t. toegankelijkheid van gebruikers - ontwerprichtlijnen - balies, zit, zit-sta en sta werkplekken
  • Praktijk: 4 werkpostenherontwerpen

10. Meten van fysieke ergonomie

  • Theorie: Energetische (over)belasting - energetische onderbelasting en de link met sedentarisme - VO2max - MET - RQ - warmte - Theorie EMG
  • Praktijk: EMG - krachtplatform - videoanalyse

Het programma van de specialisatiemodule niveau 1 Ergonomie is conform de vereisten zoals bepaald in het KB van 5 december 2003 betreffende de deskundigen van de preventieadviseurs van de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk.

 

De opleiding voldoet aan de wettelijke vereisten en leidt tot de titel van 'preventieadviseur ergonomie'. Het programma werd zorgvuldig samengesteld vanuit zowel praktische als academische expertise. De betrokken docenten zijn academici, Europese ergonomen en ervaren ergonomen die gedurende meerdere jaren actief zijn in het domein van de ergonomie.

   Duur van de opleiding

De opleiding is opgebouwd uit 42 lesdagen en 3 examendagen gespreid over de periode september 2018 tot januari 2020. In academiejaar 2018-2019 voorzien we 10 contactdagen en in academiejaar 2019-2020 5 contactdagen, telkens op de campus in Brussel. Dit omvat de lesdagen waarin docenten theorie aanreiken, feedbackmomenten waarin de cursisten de uitgewerkte opdrachten voorstellen aan de groep, enkele intervisiemomenten en theoretische examens.

Naast de contactmomenten op de campus, voorzien we binnen de opleiding ook 12 dagen waarin we te gast zijn in een bedrijf of organisatie die geconfronteerd wordt met uitdagingen binnen een welbepaald domein van de ergonomie en hierbinnen ook enkele bijzondere realisaties kan presenteren.

Het overige gedeelte van de opleiding verwerft de cursist zelfstandig de aangereikte leerstof via zelfstudie.

Bovenstaande contactmomenten zijn exclusief eventuele contactmomenten in het kader van examens tweede zittijd. 

In totaal omvat de opleiding tenminste 280 uren vorming. De tweede promotie gaat van start op dinsdag 25 september 2018. De contactmomenten worden wekelijks georganiseerd telkens op dinsdag van 9u tot 12u30 en van 13u15 tot 16u45. De lessen zijn afgelopen in december 2019. Het laatste examen wordt ingericht in januari 2020.

 

   Evaluatie

De cursist wordt verwacht om per opleidingsonderdeel een praktijkopdracht individueel uit te werken in het eigen bedrijf of een bedrijf naar keuze. De uitwerking van deze opdrachten wordt gepresenteerd, geëvalueerd en besproken tijdens feedbackdagen. In academiejaar 2018-2019 voorzien we binnen de opleiding 13 dagen waarin de cursist zelfstandig de leerstof verwerkt en aan de praktijkopdrachten werkt; in academiejaar 2019-2020 voorzien we hiervoor 6 dagen.

 

Daarnaast zal de theoretische kennis, aangereikt binnen de verschillende modules, worden geëvalueerd d.m.v. een aantal schriftelijke examens.

Tenslotte wordt de cursist verwacht een eindwerk uit te werken. Dit wordt gepresenteerd en verdedigd voor een jury. Tijdens de opleiding ontvangt de cursist uitgebreid info over deze opdracht.

Kostprijs

€4.200 (vrijgesteld van BTW). Dit omvat deelname aan de opleiding en de examens, koffiepauzes, handboek K. Peereboom, digitaal cursusmateriaal, toegang tot de bibliotheek op de campus, mogelijkheid tot maaltijden in het studentenrestaurant aan studententarief in geval de les doorgaat in campus Brussel.

Raadpleeg onze brochure op voorgaande pagina.

Praktische Info

Start: dinsdag, 25 september, 2018
Studiegeld voor de module: 4200 €
Locatie: Odisee, campus Brussel

Contact

Inhoud van het programma:
Inschrijving - facturatie:
elisabeth.platteeuw@kuleuven.be

ma, di, do en vrij van 09u00 - 17u00

09 265 86 18